Lịch sử, ý nghĩa ngày 18/5 – ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam

Ngày 18/5/1963 tại Đại hội lần thứ Nhất của Hội phổ biến Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến dự và phát biểu: "...Khoa học phải từ sản xuất mà ra và phải trở lại phục vụ sản xuất, phục vụ quần chúng, nhằm nâng cao năng suất lao động, không ngừng cải thiện đời sống của nhân dân, bảo đảm cho chủ nghĩa xã hội thắng lợi…”. Lời dạy của Người đã chỉ rõ nguyên lý, mục tiêu và sứ mệnh cao cả của nền khoa học và công nghệ (KH&CN ) nước nhà. Lời dạy này đã trở thành kim chỉ nam cho KH&CN Việt Nam trong suốt chặng đường xây dựng và bảo vệ đất nước.

Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ I

Hội phổ biến khoa học, kỹ thuật Việt Nam ngày 18/5/1963

Để nêu cao tinh thần, trách nhiệm của cộng đồng xã hội đối với sự nghiệp KH&CN nói chung, tôn vinh quá trình lao động, sáng tạo, cống hiến của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam, ngày 18/6/2013, tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật KH&CN và thống nhất chọn ngày 18 tháng 5 hàng năm là Ngày KH&CN Việt Nam (quy định tại Điều 7, Luật KH&CN sửa đổi được Quốc hội thông qua năm 2013 - Luật số 29/2013/QH13). Đây là ngày trọng đại đối với ngành KH&CN nước nhà, nhằm tuyên truyền rộng rãi các thành tựu KH&CN, tôn vinh đội ngũ cán bộ làm công tác nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, nâng cao nhận thức xã hội về vai trò đặc biệt quan trọng của KH&CN trong cuộc sống và trong sự phát triển của đất nước. Đồng thời qua đó khuyến khích tinh thần say mê nghiên cứu khoa học và thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo của mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên. Từ đó giúp cho việc hình thành đội ngũ nhân lực ngành KH&CN chất lượng cao góp phần xây dựng và phát triển đất nước. Với ý nghĩa đó, ngày 18/5/2014, tại Hà Nội, Bộ KH&CN lần đầu tiên tổ chức công bố Ngày KH&CN Việt Nam.

Bộ KH&CN tổ chức Lễ công bố Ngày Khoa học Công nghệ Việt Nam

Trường Sĩ quan Công Binh và ngày KH&CN Việt Nam

Thực hiện hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ tại công văn số 1038/BKHCN-VP ngày 18/4/2018; hướng dẫn số 1737/BGDĐT-KHCNMT ngày 03/5/2018 của Bộ Giáo dục và đào tạo về việc tổ chức ngày KH&CN Việt Nam năm 2018, Bộ Quốc phòng tổ chức ngày KH&CN Việt Nam năm nay với chủ đề: “Khoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội”. Bộ Quốc phòng yêu cầu các cơ quan, đơn vị hưởng ứng tích cực, rộng khắp, đạt hiệu quả tích cực. Toàn quân tập trung thông tin, tuyên truyền, giáo dục bộ đội nâng cao nhận thức tầm quan trọng của KHCN, nhất là trong cách mạng công nghiệp 4.0, nhằm thúc đẩy phát triển KHCN quân sự cả bề rộng và chiều sâu.

Thời gian qua Trường Sĩ quan Công binh đã triển khai tích cực, đồng bộ công tác KHCN, tổ chức thực hiện nhiệm vụ nghiêm túc, chặt chẽ, hiệu quả, từng bước đáp ứng kịp thời các yêu cầu trong thực tiễn giáo dục và đào tạo của Nhà trường. Hàng năm Nhà trường tổ chức đăng ký đề tài khoa học, sáng kiến, cải tiến mô hình học cụ, tổ chức nghiệm thu, khen thưởng các đề tài khoa học, các sáng kiến xuất sắc. Vì vậy hoạt động nghiên cứu khoa học ngày càng phát triển và đạt được những kết quả tích cực, đặc biệt là hoạt động nghiên cứu khoa học của học viên, sinh viên. Năm 2017 có 29 đề tài, sáng kiến cấp cơ sở, 2 đề tài, 2 sáng kiến cấp Bộ Tổng tham mưu, 1 đề tài cấp Tổng cục chính trị được nghiệm thu. Đề tài “Kết nối máy tính và đo lường điện tử cải thiện tính năng thiết bị dạy học nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy” do đồng chí Trần Huy Hùng khoa Kỹ thuật cơ sở làm chủ nhiệm đạt giải nhất Hội thi sáng tạo toàn quốc. Đề tài “Mô phỏng cấu tạo, nguyên lý hoạt động của hệ thống thủy lực điều khiển thiết bị công tác trên các máy làm đất” do đồng chí Nguyễn Quốc Hội khoa Kỹ thuật cơ sở làm chủ nhiệm đạt giải ba Hội thi sáng tạo Bình Dương.

Hưởng ứng ngày KH&CN Việt Nam, Nhà trường tổ chức nghiệm thu các đề tài khoa học năm 2018 vào ngày 18/5. Năm nay có 28 đề tài và sáng kiến cải tiến kỹ thuật tham gia đăng ký nghiệm thu. Trong đó nhóm khoa học công nghệ có 16 đề tài, nhóm khoa học nghệ thuật quân sự có 6 đề tài, nhóm khoa học xã hội nhân văn quân sự có 2 đề tài, nhóm sáng kiến cải tiến kỹ thuật có 4 sáng kiến. Cùng với các hoạt động tổ chức ngày KH&CN Việt Nam, Nhà trường tổ chức các hội thảo khoa học, tọa đàm chuyên đề; tổ chức gặp gỡ, tuyên dương, tôn vinh, khen thưởng các đồng chí có thành tích cao trong hoạt động nghiên cứu khoa học, giảng dạy, quản lý; mở cửa nhà truyền thống, các phòng thí nghiệm, các khu trưng bày để học viên, sinh viên tham quan, tìm nhiểu, nghiên cứu. Nhà trường còn đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ cán bộ, giảng viên, học viên, sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học.

Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam không chỉ nhằm tôn vinh các nhà khoa học và thành tựu khoa học công nghệ; tuyên truyền, phổ biến tri thức khoa học; mà còn nâng cao nhận thức và khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt Nam, tinh thần đam mê lao động sáng tạo trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ Việt Nam nói chung và thế hệ trẻ Trường Sĩ quan Công binh nói riêng. Niềm tự hào và tinh thần cao quý đó phải được bồi đắp để trở thành một nguồn động lực nội sinh quan trọng nhất, mạnh mẽ nhất - nguồn lực con người, để cán bộ, chiến sĩ Nhà trường hoàn thành nhiệm vụ chính trị, xây dựng Quân đội, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam.

Tác giả: Thiếu tá, Nguyễn Văn Hưng - Ban Khoa học Quân sự